استفاده افراطی دانش‌آموزان از فضای مجازی و چالش‌های تربیتی

سه شنبه, 23 آذر 1395 ساعت 13:50

نمودار سنی استفاده‌کنندگان از شبکه‌های اجتماعی با کاهش مواجه شده و سن کاربران این شبکه‌ها را کمتر از گذشته نشان می‌دهد تا جایی که در بین کاربران اینترنتی شبکه‌های مجازی، شاهد حضور بی‌حد و حساب دانش‌آموزان هستیم.امروزه تحقیقات نشان داده است که بیش از ۴۴ درصد جوانان و نوجوانان اوقات فراغت خود را با ورود به فضای مجازی و استفاده از اینترنت، ۳۵ درصد با بازی‌های رایانه‌ای و گوش‌دادن به موسیقی و کمتر از ۱۷ درصدشان با استفاده از تلویزیون و برنامه‌های آن سپری می‌کنند.امروزه اکثر کودکان و نوجوانان به دلیل عدم آشنایی با استفاده صحیح از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی استفاده مفیدی از این فضا‌ها را ندارند. توجه جدی معلمان و مسئولان در خصوص ایجاد فرهنگ‌سازی استفاده صحیح به فضای مجازی برای آحاد جامعه در شرایط ایمن لازم است تا از دغدغه والدین در این خصوص کاسته شود. در ادامه بعضی از راهکارهای کمک‌کننده برای والدین بیان می‌شود.

راهکار‌های دوری دانش‌آموزان و کاهش آسیب‌ها:

- اولین توصیه گسترش روابط اجتماعی و تقویت این روابط با شیوه‌های مختلف (برگزاری جلسات، حل مسائل بدون وجود گوشی همراه، خاموشی گوشی همراه در مهمانی‌ها و صحبت رودرو و حضوری و ...) است.

- توصیه دیگر آموزش‌های لازم به خانواده و کودکان و نوجوانان به خصوص آشنایی بیشتر والدین به این فضاها و کنار ‌گذاشتن ارتباطات سنتی، راهنمایی و صحبت با فرزندان در خصوص استفاده بهینه از شبکه‌ها مجازی و برقراری ارتباط محکم و استوار و صمیمی با فرزندان است.

- تقویت باورهای دینی و اعتقادی خود در بین خانواده، با پررنگ‌شدن این باورها بچه‌ها کمتر در معرض آسیب‌های فضای اینترنت قرار می‌گیرند.

- آگاهی والدین نسبت به علایم اعتیاد اینترنتی مثل: کاهش روابط اجتماعی، عصبانیت و پرخاشگری در زمان قطع اتصال به اینترنت، افت تحصیلی، اختلال در خواب، رفتن به سراغ اینترنت در مواقع تنهایی، عدم تمایل به بیرون رفتن از خانه، مشکلات و ناراحتی‌های جسمانی و عضلانی و ... این علائم به عنوان زنگ خطری برای والدین در خانه و معلمان در مدرسه است. این از مسئولیت‌های اصلی والدین است که نسبت به رفتارهای فرزندان در مدرسه و خانه دقت داشته‌باشند.

- بازیهای رایانه خشن عاملی مهم در افزایش میزان خشونت کودکان است تا جایی که امکان دارد از انتخاب این بازی‌ها پیشگیری کرده و انتخاب برنامه‌ها متناسب با سن و مورد علاقه فرزندان باشد. «درسا» برای این دغدغه خانواده‌ها، نرم‌افزار «درسابازار» را به والدین پیشنهاد می‌کند. با استفاده از این نرمافزار، کودکان می‌توانند بازیهای مناسب با سن خود را دانلود کنند و از آن لذت ببرند.

- پر کردن اوقات فراغت فرزندان با ورزش، مهارت‌آموزی و ...

- سرمایهگذاری برای اشتغال کودکان در آینده که لازمه تحقق این امرکسب مهارت‌ها در اوقات فراغت است.

- فضای مجازی به صورت شبکه‌های اجتماعی، امروز به صورت یک فناوری مدرن در اختیار قرارگرفته است، لازمه استفاده از این فناوری مدرن، داشتن فرهنگ استفاده از آن است و فقدان این فرهنگ آسیبهای بسیاری را بر جای می‌گذارد.

- وقتگذرانی بدون کنترل دانش‌آموزان درفضای مجازی منجر به ایجاد هویت کاذب و زودگذر برای آنها می‌شود. متأسفانه در سال‌های گذشته دانش‌آموزان از فضای مجازی استفاده بی‌رویه می‌کنند و همین موضوع منجر به انزوای دانش‌آموزان شده‌است. این هویت کاذب و زودگذر تصویری غیرواقعی برای افراد ایجاد می‌کند و منجر به این می‌شود که افراد در تلاش و تکاپو برای حضور بیشتر در شبکه‌های اجتماعی باشند. چرا که در فضای مجازی دانش‌آموز سعی در ارائه افکار و علایق و اندیشه‌های خود دارد که این خود بسیار خطرناک است. به والدین و حتی معلمان توصیه می‌شود بتوانند با فرزندانشان صحبت کنند. به آنها فرصت دهند تا علایق و خواسته‌هایشان را بیان کنند و تا جای امکان اجازه بدهید ایده‌ها و افکار خود را در زندگی پیاده کنند.

- بخش قابل توجهی از کاربران شبکه‌های اجتماعی کودکان و نوجوانان هستند و والدین این وسایل را برای فرزندان تهیه کردهاند. لکن لازم است که قبل از تهیه این ابزارها عنصر اساسی اخلاق را به فرزندان بیاموزند و با آموزش به آنها تفهیم کنند که نباید وارد حریم خصوصی دیگران شوند. ­

فرآوری شده در واحد تولید محتوای درسا (با استفاده از پایگاه اطلاع‌رسانی پلیس فتا)

- ضروری است والدین به کودکان بیاموزند که اگر با مشکلی در فضای مجازی رو به رو شدند با آنها در میان گذاشته و به هیچ عنوان مشکلات را با دوستان آنلاین خود که غریبهاند مطرح نکنند. ارائه اطلاعات درباره آسیب‌ها و تهدید‌های فضای مجازی به فرزندان در استفاده ایمن از اینترنت کمک می‎کند و مانع می‌شود که اطلاعات شخصی خود و خانواده را در اختیار دیگران قرار دهند.


برگزاری 7 دوره آموزشی «کودک و فضای مجازی» ویژه اولیاء و مربیان

به گزارش روابط عمومی زیست بوم مجازی درسا، استفاده از فضای مجازی در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری یافته است و در چنین شرایطی سواد رسانه و در نگاهی تخصصی‌تر، سواد فضای مجازی اهمیت ویژه‌ای دارد.

اهمیت این موضوع به حدی است که مقام معظم رهبری هم دغدغه فرهنگی و غفلت از آسیب های فضای مجازی را مطالبه کرده اند. ایشان در یکی از دیدارهای خود با فرموده بودند که اگر من امروز رهبر انقلاب نبودم حتماً رئیس فضای مجازی کشور می‌شدم که این اهمیت فضای مجازی را برای مقام معظم رهبری نشان می‌دهد.

علاوه بر این، مسئولان مختلف کشور نیز این موضوع را قابل توجه عنوان کرده و دغدغه های خود را در وهله نخست به عنوان اولیای فرزندانی که در معرض تهدیدات و آسیب های فضای مجازی قرار دارند، بیان کردند. برای مثال محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با یادآوری این نکته که اکنون خودش پدر یک فرزند بوده و از فضای نگرانی های والدین نسبت به امکانات در دسترس فرزندان با اطلاع است، اذعان کرد: با وجود اینکه نگرانی والدین در یک کفه و دغدغه مجریان هم در کفه دیگر وجود دارد، اما اطلاع رسانی کافی در خصوص مجموعه ای که به طور اختصاصی این کارها را انجام می دهد وجود ندارد و بسیاری از والدین درسا را نمی شناسند.


ادامه مطلب