وقتی محدودیت‌ها سازنده‌اند

دوشنبه, 09 اسفند 1395 ساعت 09:13

«جلوی ویترین اسباب‌بازی فروشی، پایش را توی یک کفش می‌کند که تا برایش اسباب‌بازی نخرید از جایش تکان نمی‌خورد، جلوی سوپرمارکت هوس بستنی و چیپس و پفک دارد. همراه مادرش که سوار مترو می‌شود باز بهانه‎های جدیدی می‌آورد. می‌گوید تشنه است و همین حالا آب می‌خواهد. تا بطری آب به دستش نرسد، کیف مادرش را می‌کشد و غر می‌زند. هنوز آب نخورده گوشی مادرش را می‎خواهد و مادر برای این‌که سروصدا زودتر فروکش کند، گوشی‌اش را به کودکش می‌دهد!» چقدر این تجربه برایتان آشناست؟ چندبار خواسته‌اید چنین مشکلاتی را حل کنید؟ عکس‌العمل‌تان را منطقی می‌دانید یا راهی برای نجات از سروصدا و شیون بچه‌تان؟

-بعدا هرگز، همین حالا

خویشتن‌داری مهارتی است که از طریق آن دست‌یابی به خواسته‌ها‌ را به تاخیر می‌اندازیم. این خواسته گاهی پیش پا افتاده و بی‌اهمیت است و گاهی موضوع جدی‌تری در زندگی. اولین تجربه‌های هر فرد خویشتن‌داری احتمالا به روزهای کودکی‌اش برمی‌گردد. اگر کودک بتواند در شرایطی قرار بگیرد که این مهارت را اجرا کند، در نوجوانی و جوانی زندگی بهتری خواهد داشت.

همان اندازه که سرکوب کردن‌های مداوم کودک آسیب‌زننده است، برآوردن تمام خواسته‌های او نیز مشکلات زیادی در پی دارد. کودکی که بدون صبر و شکیبایی و تحمل سختی و دشواری به خواسته‌اش می‌رسد اصولا با مفهوم «تلاش کردن» بیگانه است. او درک نمی‌کند که برای رسیدن به موفقیت باید زحمت کشید. برای او تحقق هر خواسته‌ای باید «همین حالا» صورت گیرد.

-فرمول خویشتن‌داری

یک فرمول ساده برای پاسخ دادن به خواسته‌های کودک وجود دارد؛ نیاز <تلاش <امتیاز <هدف (خواسته). هنگامی که کودک از شما چیزی می‌خواهد او را در شرایطی قرار دهید که تلاش کند. مثلا اگر می‌خواهد برایش سی‌دی کارتون بخرید، به او بگویید در صورتی این کار را انجام می‌دهید که بتواند تکالیفش را تا قبل از ساعت شش عصر تمام کند. وقفه‌ای که در انجام خواسته‌ی فرزندتان ایجاد می‌کنید، او را صبور و شکیبا بار می‌آورد.

رفتن از مرحله نیاز به خواسته بدون هیچ تلاش و کوششی، کودک را به این مسئله عادت می‌دهد که هر وقت هر چه بخواهد در دسترس اوست و لازم نیست زحمت بکشد. حالا این کودک را به بیست سال آینده ببرید. چه اتفاقی می‌افتد؟

-بله ‌قربان!

گاهی والدین نمی‌توانند به فرزندشان «نه» بگویند. این نه گفتن می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد. عده‌ای از والدین به طور کلی مهارت نه گفتن را نیاموخته‌اند و برای فرار از کشمکش و یا گفتگوی منطقی، با فرزندان تمام خواسته‌هایی که از سوی آنان مطرح می‌شود را عملی می‌کنند. این والدین، پدر و مادرهای بله قربان‌گویی هستند که خودشان را به دردسر می‌اندازند اما «نه» نمی‌گویند.

عده دیگری از والدین نه گفتن را مجاز نمی‌دانند. فرضیه آنان این است که نه گفتن به فرزندان، آنان را عقده‌ای بار می‌آورد. این در حالی است که برآورده کردن مداوم خواسته‌های فرزندان موجب شکل‌‌گیری شخصیتی ضعیف می‌شود که فاقد دو ویژگی تلاش و پشتکار است. خیلی از والدین به یاد دوران کودکی خود که مدام در محدویت‌ها قرار گرفته‌اند، از روش متضادی برای تربیت کودکان‌شان استفاده می‌کنند و تا می‌توانند آن‌ها را آزاد می‌گذارند. این در حالی است که تربیت از طریق رفتارهای متعادل و هماهنگ، نتیجه‌بخش خواهد بود.

اگر کودک بیاموزد که هر آنچه را طلب کرد، ممکن است نتواند بلافاصله به‌دست آورد، شخصیتش بهتر و متعادل‌تر شکل می‌گیرد و او را در نوجوانی جوانی و بزرگسالی فردی منطقی، قدرتمند و مستحکم خواهید دید. به این ترتیب اهمیت ایجاد تعادلی مناسب بین برآوردن برخی ‌خواسته‌های کودک و عدم آن بیش از پیش نمایان می‌شود. این را هم نباید فراموش کرد که رفتار والدین اولین مرحله در آموزش به فرزند است. کودک بدون آن که پیام مستقیمی ردوبدل شود، با مشاهده رفتار والدین یاد می‌گیرد همانطوری رفتار کند که پدر و مادرش رفتار می‌کند. والدینی که مهارت کنترل هیجان و خویشتن‌داری را نیاموخته باشند، به زحمت می‌توانند فرزندان خویشتن‌داری تربیت کنند.

تهیه شده در گروه محتوایی درسا- نعیمه بخشی


برگزاری 7 دوره آموزشی «کودک و فضای مجازی» ویژه اولیاء و مربیان

به گزارش روابط عمومی زیست بوم مجازی درسا، استفاده از فضای مجازی در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری یافته است و در چنین شرایطی سواد رسانه و در نگاهی تخصصی‌تر، سواد فضای مجازی اهمیت ویژه‌ای دارد.

اهمیت این موضوع به حدی است که مقام معظم رهبری هم دغدغه فرهنگی و غفلت از آسیب های فضای مجازی را مطالبه کرده اند. ایشان در یکی از دیدارهای خود با فرموده بودند که اگر من امروز رهبر انقلاب نبودم حتماً رئیس فضای مجازی کشور می‌شدم که این اهمیت فضای مجازی را برای مقام معظم رهبری نشان می‌دهد.

علاوه بر این، مسئولان مختلف کشور نیز این موضوع را قابل توجه عنوان کرده و دغدغه های خود را در وهله نخست به عنوان اولیای فرزندانی که در معرض تهدیدات و آسیب های فضای مجازی قرار دارند، بیان کردند. برای مثال محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با یادآوری این نکته که اکنون خودش پدر یک فرزند بوده و از فضای نگرانی های والدین نسبت به امکانات در دسترس فرزندان با اطلاع است، اذعان کرد: با وجود اینکه نگرانی والدین در یک کفه و دغدغه مجریان هم در کفه دیگر وجود دارد، اما اطلاع رسانی کافی در خصوص مجموعه ای که به طور اختصاصی این کارها را انجام می دهد وجود ندارد و بسیاری از والدین درسا را نمی شناسند.


ادامه مطلب