کودک‌تان را در دنیای مجازی رها نکنید

چهارشنبه, 31 خرداد 1396 ساعت 11:37


شما از آن دسته والدینی هستید که فرزندتان را با گوشی یا تبلت تنها می‏گذارید تا به کارهایتان برسید یا فکر می‏کنید فرزندانتان را در فضای مجازی به درستی همراهی می‏کنید؟ این مقاله به شما کمک می‏کند ضرورت همراهی، موقعیت خودتان در این همراهی و راه‏های همراهی با فرزندانتان در فضای مجازی را بشناسید‏.
پای صحبت کارشناسان و صاحب‏نظران علوم اجتماعی که بنشینید و نظرشان را در مورد فضای مجازی بپرسید همه‏ی ‌آن‌ها سخن از آسیب‌هایی خواهند گفت که هر کس وارد فضای مجازی می‌شود، باید نسبت به آن هشیار باشد‏.
فضای مجازی که با برنامه‏ریزی می‌تواند آموزشی و مفید باشد و باعث رشد فرزندانتان شود، با توجه به ویژگی‌هایی که دارد می‌تواند باعث وقوع خطرات غیرقابل پیشبینی در تمامی سطوح و ابعاد زندگی ‌آن‌ها نیز بشود‏. فضای مجازی و اينترنت علی‏رغم تمام کاربردها و کارکردهای مفید، آسیب‌های اجتماعی خاصی با دامنه‏ای گسترده دارد‏. تأثیر این آسیب‏ها به‏ویژه در نسل در حال رشد (کودکان و نوجوانان) مهمتر است و دقت بیشتری می‏طلبد‏. حوزه‏ی آسیب‌های آن از بحران چندهویتی گرفته تا دسترسي به حساب‌هاي بانكي، هرزه‌نگاری، انتشار محتواهای مستهجن، تجاوز به حريم خصوصي افراد و اشاعه خشونت و‏.‏.‏. گسترده است؛ آسیب‏هایی که از منظر جامعه‏شناسی، ارتباطات و روانشناسی قابل بررسی ا‏ست‏.
کودکان و نوجوانانی که در اوج رشد و بالندگی‏اند، اگر وقت گرانبهای خود را بی‏هدف و به‏غلط در شبکه‌های اجتماعی مجازی بگذرانند و بیش از کتاب، خانواده، گروه همسالان و دوستان با رایانه، تلگرام و‏.‏.‏. سرگرم باشند زمان ارزشمندی را از دست می‌دهند که شاید دیگر جبران نشود‏.
البته این نکته به معنای قطع ارتباط کامل فرزندان با اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی نیست، زیرا از یک طرف در شرایط امروزی زندگی، امری غیرممکن است و از طرفی دیگر اگر کودکان و نوجوانان آموزش‌های لازم را ببینند و بتوانند به صورت مطلوب از این آموزش‌ها استفاده کنند، فضای مجازی به رشد بهتر و پیشرفت آن‏ها کمک می‎کند‏.
خطرات فضای مجازی برای فرزندان
آزادی بی‏حد و حصر در فضای مجازی، عدم امکان حضور و نظارت بر تمام رویدادهای آن، جامع نبودن قوانین فضای مجازی نسبت به قوانین مدنی و عوامل متعدد دیگر باعث مي‌شود كه خلاف‌کاران فرصت بیشتری برای سوء‌استفاده داشته باشند‏. به علاوه گمنامي و بی‏هویتی کاربران در اينترنت پيگرد قانوني مجرمان را در فضاي مجازی مشكل مي‌سازد و زمينه‏ی گسترش جرم را نيز فراهم مي‏کند‏.
با توجه به رشد روزافزون جرايم اينترنتي و با در نظر گرفتن اين مطلب كه کودکان و جوانان بيش از هر گروه ديگری در مقابل بعضي از اين جرايم آسيب پذيرند، حمايت از آنان ضروري و حياتي‏ست‏.
والدین باید همانطور که از ابتدای زندگی فرزند خود، در کنارش هستند -همراه اولین کلماتی که به زمان می-آورد، همراه اولین گام‏هایش، همراه بازی‏های کودکانه‌اش و ‏.‏.‏.- در فضای مجازی نیز با همین حساسیت او را همراهی کنند‏. هیچگاه نباید این نکته طلایی را فراموش کنند که قوانین زندگی واقعی را در فضای مجازی نیز باید رعایت کرد –همان مراقبتها، مسئولیت‌پذیری، احترام و ‏.‏.‏.- خودشان این‌ها را رعایت کنند و به فرزندانشان نیز آموزش دهند‏.
راه‏های همراهی فرزندان در فضای مجازی
درست‌ترین شکل این مراقبت همراهی والدین با فرزندان در این قبیل فضاهاست‏. در این میان نقش خانواده بسیار پررنگ است و این والدین هستند که می‌توانند فرزندان را با همراهی درست از مخاطرات فضای مجازی دور نگه‌دارند؛ به شرط اینکه خودشان بایدها و نبایدهای حضور در فضای مجازی را به درستی بدانند و مراعات کنند، چرا که فرزندان از آنان الگو می‏گیرند و در غیر اینصورت توصیه‌های آنان نیز بر فرزندان تأثیر نخواهد گذاشت‏. والدینی که خودشان زمان بسیار زیادی را صرف فعالیت در فضای مجازی می‌کنند، -نه برای انجام امور شغلی- چگونه می‌توانند فرزند خود را از فعالیت در این فضا منع کنند؟ یا والدینی که فعالیت‏های به جای فرزندان در این محیط را به علت عدم اطلاعات کافی زیر سوال می‌برند، چطور انتظار دارند که مقبولیت لازم را نزد فرزندان کسب کنند و طرف مشورت ‌‌آن‌ها قرار بگیرند؟
روش مطلوب این است که در فضای مجازی همراه فرزندان باشید، اگر فرزند نوجوانتان در گروه تلگرامی عضو هستند، شما نیز از اعضای اصلی آن گروه باشید و حتی برای تولید محتوا به او کمک کنید‏.
از او دوستانه تقاضا کنید تا برایتان از موضوعاتی که در فضای مجازی رد و بدل می‌شود، بگوید‏. به این صورت او شما را غیر مستقیم در جریان فعالیت‌های خود می‏گذارد‏.
در حیطه‏ی فضای مجازی اطلاعات خود را بالا ببرید و مطمئن شوید که از فرزندتان بیشتر می‏دانید و حتماً با او در زمینه‏ی فضای مجازی تبادل نظر کنید‏.
برنامک‏های مناسب فرزندان، وب سایت‌های مورد علاقه و شبکه‌های امن خودتان در اختیارشان قرار دهید‏. مثلاً وب سایت‏های مورد علاقه‏ی ‌‌آن‌ها را در بخش نشانک یا Bookmark قرار دهید تا برای پیدا کردن ‌آن‌ها نام سایت را اشتباه تایپ نکرده و سر از سایت‌های نامناسب در نیاورند‏. به دنبال سایت‌های سالمی بگردید که بتوانید به او معرفی کنید یا برنامک‏های مناسبشان را برایشان تهیه و نصب کنید‏.
با آموزش دادن مطمئن شوید که ‌آن‌ها به خوبی متوجه هستند چه اطلاعاتی قابل قراردادن در اینترنت هستند و کدام اطلاعات نباید در اختیار دیگران قرار بگیرد‏.
زمان حضورشان در اینترنت را محدود کنید، مگر اینکه در حال انجام دادن یک برنامه خاص درسی باشند‏. این محدودیت‏ زمانی را برای خود نیز قایل شوید‏. در راستای کنترل غیر مستقیم این محدودیت اینترت منزل را 24ساعته در دسترس نگذارید‏.
در اوقات فراغت تا جایی که می‌توانید در کنارشان بنشینید و علایق ‌آن‌ها در فضای مجازی را بشناسید‏. برای هر سؤالی که می‏پرسند پاسخی مناسب داشته باشید یا اگر در لحظه پاسخی ندارید در سریع‌ترین زمان ممکن آن را بیابید و در اختیارشان قرار دهید‏. در یک کلام سعی کنید منبع اصلی و اولیه‏ی اطلاعات فرزندانتان باشید‏.
با ‌آن‌ها صمیمی باشید تا مانند یک دوست طرف مشورتشان قرار بگیرید‏. مقبولیت خودتان را نزد فرزندانتان حفظ کرده و در صورت امکان افزایش دهید تا پس از مشورت گرفتن از شما به توصیه‏هایتان عمل کنند‏. به آنها بیاموزید، قبل از فرستادن هر مطلب مهمی اعم از مشخصات شخصی یا مطالب دیگر در فضای مجازی، نظر شما را جویا ‌شوند‏. با این کارها می‏توانید از بسیاری از آسیب‏ها پیشگیری کنید‏.
البته در بعضی موارد والدین از چگونگی کار در حوزه‏ی فضای مجازی اطلاعی ندارد و نمی‌دانند که سهل‌انگاری در این زمینه چه عواقبی به‏همراه دارد‏. فراموش نکنید که اگر امروز دست فرزندتان را نگرفته و از لبه باریک فضای مجازی و اینترنت به سلامت عبور ندهید، شاید فردا برای نجات او کمی دیر باشد‏.
تهیه‌شده در گروه محتوایی درسا- محیا خزاعی‌مقدم
منابع:
همراهی والدین با فرزندان در فضای مجازی- دکتر مهدی اسماعیل‏پور
خبرگزاری بین‏ المللی قرآنiqna‏.ir- بخش اجتماعی- حکیمه بهمن‏زاده


«درسانامه»؛ نخستین نشریه تخصصی کودک و فضای مجازی ویژه اولیاء و مربیان

نشریه داخلی تخصصی کودک و فضای مجازی ویژه اولیاء و مربیان با عنوان «درسانامه» و با همت خانواده درسا گردآوری و آماده انتشار شد.

به گزارش روابط عمومی زیست بوم مجازی درسا، نخستین نشریه داخلی تخصصی کودک و فضای مجازی ویژه اولیاء و مربیان گردآوری و با عنوان «درسانامه» آماده انتشار شد.

خانواده درسا به منظور ترویج فرهنگ سواد فضای مجازی و استفاده سودمند و مفید کودک از دنیای مجازی اقدام به جمع آوری و تهیه نشریه ای کرده است تا در مدارس و مراکز آموزشی رده سنی کودک در سراسر کشور منتشر کند.

این نشریه در 4 صفحه و با موضوعات مختلف روز حوزه فناوری و کودک، ویژه اولیاء و مربیان تنظیم شده است و قصد دارد تا ضمن اعلام خطر از فضای ناامن موجود، راهکارهایی برای کاهش دغدغه والدین و استفاده مناسب از گوشی های هوشمند و اینترنت پاک، ارائه دهد.

لازم به ذکر است خانواده درسا قصد دارد با برگزاری دوره های آموزشی حضوری برای اولیاء و مربیان مدارس مناطق مختلف استان تهران، «درسانامه» را ارائه کند تا به واسطه آن، با کلیت اهدافی که پیش از این به آن اشاره شد، دست یابد.


دانلود