کودک و آموزش رسانه نو

یکشنبه, 26 دی 1395 ساعت 14:34

دوران کودکی ما مملو از خاطرات شیرینی است که تلویزیون نقش پر رنگی در شکل­‌گیری آن داشته است. ما با گالیور و دوستانش زندگی می­‌کردیم و از دیدن بچه‌­های مدرسه والت و یا سندباد لذت می‌بردیم. ­دیدن این انیمیشنها در تلویزیون و خواندن داستانها باعث می‌شد تا تخیلاتمان بارور شود؛ اما آیا کودک امروزی با بودن اینترنت و رایانه می‌تواند ازاین لذت بهره‌مند شود؟ و یا او در گیرودار صفر و یک­ها باقی خواهند ماند و تخیلی را که ما از آن لذت بردیم نخواهد داشت.

به راستی چگونه می‌­توان از امکانات آموزشی اینترنت و رایانه برای عادت دادن کودک به مطالعه کتاب و آموزش استفاده کرد؟ آیا دسترسی زود هنگام کودکانمان به اینترنت و رایانه، در مطالعه و آموزش آنها تغییری ایجاد می‌کند و باعث می‌­شود تا آنها کند ذهن شوند و از جامعه دوری کنند؟ اینها سؤالاتی است که این روزها بیشتر ذهن والدین، مربیان و پژوهشگران را اشغال نموده است.

اما مهم­ترین سؤال این روزها این است که آیا وسایل ارتباط جمعی به خصوص رایانه و اینترنت قادر است تا تخیل کودک را برانگیزد؟

باید به این نکته مهم اشاره کرد که عکس‌العمل کودکان در برابر این فناوری جدید، در مقایسه با فعالیت­های جدید دیگر، قابل مقایسه نیست. آنها مشتاقانه جلوی رایانه می‌نشینند، به آن زل می‌­زنند، بازی می­‌کنند و مبهوت آن می‌­شوند؛ و رابطه احساسی عجیبی برقرار می­‌کند؛ آنها دیگر به کسی یا چیزی کاری ندارند؛ شاید ساعتها روبروی تبلت بنشینند، بدون آنکه به نیازهای اولیه­‌شان همچون خوردن و آشامیدن بیندیشند و یا حتی به صحبت کردن با دیگران نیاز پیدا کنند. پس این وظیفه والدین است که در رویارویی کودکان با این پدیده بسیار هوشیار باشند و آنها را در فضای مجازی تنها نگذارند.

کودک با خواندن کتاب تصورات خود را خلق می­‌کند؛ ذهن او به گونه ای است که هر طور بخواهد می‌تواند جهان پیرامونش را بیافریند؛ اما ارتباط مداوم او با تبلت و گوشی و رایانه -اگر نظارتی بر آن صورت نگیرد- باعث می­‌شود تا دیگر تخیلی صورت نگیرد، زیرا تمام تخیلات به وسیله این رسانه‌ها از پیش ساخته شده است. بنابراین، کودک دیگر دست به آفرینش تصاویر در ذهنش نمی‌زند. این خطری بسیار بزرگ است و نباید از آن غافل شد.

البته این بدین معنی نیست که نباید کودک از فضای مجازی استفاده نماید، به طور مثال خواندن داستانهای تصویری که کودکان از گذشته تا به حال به آن علاقمندند، امروز با کمک رایانه و تبلت، با سهولت بیشتری انجام می‌شود.

در مواردی که والدین خود در فضای مجازی غرق می‌شوند؛ این مسئله می‌­تواند بسیار خطرناک­تر باشد. زیرا آنها از سویی الگوی رفتاری کودک هستند و از دیگر سو، ممکن است ابزارهایی مثل گوشی و تبلت را بدون مراقبت و همراهی در دسترس کودکان خود قرار دهند. 

نکته دیگر این است که فضای مجازی با امکانات جذابی که دارد روش‌های سنتی آموزشی را نیز به چالش کشیده است. آیا با وجود این فناوری جدید کودک به آموزش‌های قدیمی روی خوشی نشان خواهد داد؟ این سوالی است که شاید نتوان به آن جواب مشخصی داد.

در مجموع باید گفت نمی‌­توان از امکانات فوق العاده‌ای که فناوری به ما می‌دهد صرف نظر کرد؛ اما نباید از آموزش و تجربه‌اندوزی کودک به صورت سنتی نیز چشم پوشید. با استفاده از امکانات رایانه و اینترنت در حوزه آموزشی، کودک می‌تواند پیشرفت زیادی بکند. در کنار هم بودن فعال متن و تصویر، باعث فهم بهتر کودک می‌شود؛ به خصوص در زمانی که کودک با کاغذ و قلم بیگانه است و بیشتر علاقمند به فضای مجازی است. 

کودکانی که در منزل رایانه یا تبلت دارند و اینترنت نیز در دسترس آنهاست، در صورت همراهی والدین و یادگیری روش درست استفاده از این ابزارها، می‌توانند از این وسایل برای یادگیری بهره ببرند؛ 

همان‌گونه که در بالا نیز توضیح داده شد، تبادل اطلاعات در حوزه آموزش اجتناب ناپذیر می‌نماید؛ اما محتوای آموزش و نحوه ارائه آن نیز بسیار مهم است. بدون شک کاربرد آموزشی اینترنت چارچوب خاصی را می‌­طلبد که باید به وسیله والدین برای کودکان مشخص شود. از سوی دیگر ابزارهای جدید می‌توانند روش جدید آموزش از طریق اینترنت را تعریف نمایند.

از مزایای دیگر فضای مجازی می‌­توان به علاقمند کردن کودکان به خواندن و نوشتن اشاره کرد؛ به خصوص برای ایجاد انگیزه در رشد تحصیلی دانش آموزانی که افت تحصیلی دارند؛ بسیار مفید است. در کنار آن، توصیه­‌های والدین و مربیان و راهنمایی­های آنها بسیار ضروری است. بدین ترتیب که کودک روشی که مناسب خود می‌­داند را انتخاب نماید؛ والدین نیز باید هنگام اجرای آن حضور داشته باشند. 

تهیه شده در گروه محتوایی درسا- زهرا رضایی

 

 

 


برگزاری 7 دوره آموزشی «کودک و فضای مجازی» ویژه اولیاء و مربیان

به گزارش روابط عمومی زیست بوم مجازی درسا، استفاده از فضای مجازی در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری یافته است و در چنین شرایطی سواد رسانه و در نگاهی تخصصی‌تر، سواد فضای مجازی اهمیت ویژه‌ای دارد.

اهمیت این موضوع به حدی است که مقام معظم رهبری هم دغدغه فرهنگی و غفلت از آسیب های فضای مجازی را مطالبه کرده اند. ایشان در یکی از دیدارهای خود با فرموده بودند که اگر من امروز رهبر انقلاب نبودم حتماً رئیس فضای مجازی کشور می‌شدم که این اهمیت فضای مجازی را برای مقام معظم رهبری نشان می‌دهد.

علاوه بر این، مسئولان مختلف کشور نیز این موضوع را قابل توجه عنوان کرده و دغدغه های خود را در وهله نخست به عنوان اولیای فرزندانی که در معرض تهدیدات و آسیب های فضای مجازی قرار دارند، بیان کردند. برای مثال محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با یادآوری این نکته که اکنون خودش پدر یک فرزند بوده و از فضای نگرانی های والدین نسبت به امکانات در دسترس فرزندان با اطلاع است، اذعان کرد: با وجود اینکه نگرانی والدین در یک کفه و دغدغه مجریان هم در کفه دیگر وجود دارد، اما اطلاع رسانی کافی در خصوص مجموعه ای که به طور اختصاصی این کارها را انجام می دهد وجود ندارد و بسیاری از والدین درسا را نمی شناسند.


ادامه مطلب